بخش دیگری از مراسم پر شور غدیر، درخواست حسان بن ثابت بود. او به حضرت عرض کرد: یا رسول الله، اجازه می فرمایید شعری را که درباره علی بن ابی طالب (به مناسبت این واقعه عظیم) سروده ام بخوانم؟

حضرت فرمودند: بخوان ببرکت خداوند.

حسان گفت:

            ای بزرگان قریش، سخن مرا به گواهی و امضای پیامبر گوش کنید.

و سپس اشعاری را که در همانجا سروده بود خواند که به عنوان یک سند تاریخی از غدیر ثبت شد و به یادگار ماند. ذیلاً متن عربی شعر حسان و سپس ترجمه آنرا معنی آوریم:

	أَ لَمْ تَعْلَمُوا أَنَّ النَّبِیَّ مُحَمَّداً	لَدَى دَوْحِ خُمٍّ حِینَ قَامَ مُنَادِیاً
	وَ قَدْ جَاءَهُ جِبْرِیلُ مِنْ عِنْدِ رَبِّهِ	بِأَنَّکَ مَعْصُومٌ فَلَا تَکُ وَانِیاً
	وَ بَلِّغْهُمْ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ رَبُّهُمْ	وَ إِنْ أَنْتَ لَمْ تَفْعَلْ وَ حَاذَرْتَ بَاغِیاً
	عَلَیْکَ فَمَا بَلَّغْتَهُمْ عَنْ إِلَهِهِمْ	رِسَالَتَهُ إِنْ کُنْتَ تَخْشَى الْأَعَادِیَا
	فَقَامَ بِهِ إِذْ ذَاکَ رَافِعُ کَفِّهِ	بِیُمْنَى یَدَیْهِ مُعْلِنَ الصَّوْتِ عَالِیاً

مقاله پیرامون عید غدیر خم

| این مقاله به مناسبت عید غدیر خم فراهم گردیده |

مقاله عید غدیر خم را برای شما عزیزان در تک تحقیق قرار داده ایم.در ابتدا توضیحی در مورد عید غدیر سپس آداب و اعمال عید غدیر و در آخر هم احادیث و اشعار در وصف عید غدیر خم پرداخته شده است ، که فهرست مقاله عید غدیر خم بصورت زیر است:

عید غدیر چه روزی است؟

داستان غدیر

خطبه غدیریه امام على (ع)

پیام عید غدیر

اعمال شب و روز عید غدیر

احادیث غدیر

نام های عید غدیر

شعر در مورد عید غدیر

مجموعه پرسشها و پاسخها

سوال 1: غدیر چه معنایى دارد؟

پاسخ : رود كوچكى كه مقدار كمى آب همواره در آن جارى باشد.

چون در صحراى نزدیك «جحفه» رود كوچكى وجود داشت آن را به صحراى غدیر نام نهادند.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

سوال 2: چرا حادثه عظیم بیعت مردم با امام على (علیه السلام) با نام غدیر معروف شد؟

پاسخ : بیابان غدیر خم پس از سرزمین «جحفه» در 3 میلى مكه قرار دارد، و در آنجا رود همیشه جارى وجود داشت، چون براى اعلام ولایت امام على (علیه السلام) و بیعت 120 هزار حاجى از زن و مرد، دو روز در آنجا توقف كردند، و در آن هواى گرم و كمبود آب، از آن رود كوچك استفاده مى شد، آن حادثه بزرگ به نام «غدیر» معروف شد. از آن پس در نوشته‌ها و گفته‌ها و شعرهاى گوناگون، روز بیعت عمومى مردم با حضرت امیرالمؤ منین (علیه السلام) با نام غدیر مطرح گردید.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

سوال 3: آیا واقعه غدیر با نامهاى دیگرى نیز آمده است ؟

پاسخ: نام معروف حادثه عظیم بیعت عمومى مردم با امام على (علیه السلام) همان غدیر است اما با نامهاى دیگرى نیز مطرح شده است مانند:

یوم الولایه (روز اعلام ولایت)

یوم البیعه (روز بیعت)

بدون شك واقعه غدير نقش سرنوشتسازى در تعيين مسير آينده اسلام داشته است. واقعهاى كه طى آن پيامبر اسلام، صلّی اللَّه عليه و آله، مهمترين مأموريت خود را به انجام رساندند. مأموريتى كه انجام آن مساوى بود با تبليغ تمام رسالت و كوتاهى در مورد آن به منزله از بين رفتن زحمات چندين ساله پيامبر اكرم و بى نتيجه ماندن فداكاريهاى مسلمانان صدر اسلام محسوب مىشد.
مأموريتى كه در آن پيامبر اكرم، صلّى اللَّه عليه وآله، بطور رسمى جانشين خود را انتخاب كردند و باعث يأس و نااميدى مخالفان اسلام شدند.
واقعه غدير از جهات مختلفى قابل تأمل و بررسى است و يكى از نكاتى كه لازم است در مقطع كنونى مورد بررسى دقيق قرار گيرد پاسخگوئى به پرسشها و شبهاتى است كه در اين خصوص مطرح شده است.

پرسشها و اشكالاتى كه در مورد حديث غدير مطرح شده است دو گونه است: يكى اشكالات و پرسشهايى كه در مورد اصل صدور حديث از پيامبر، صلّى اللَّه عليه وآله، مطرح شده است و ديگر اشكالات و پرسشهايى كه در مورد دلالت حديث (بر نصب على، عليه السلام، به ولايت) مطرح شده است

• با توجه به اينکه در تمامي منابع معتبر شيعه واقعه غدير به طور کامل همراه با وقايع قبل و اتفاقات بعد از آن ذکر شده است از ذکر منابع شيعه در زمينه سند واقعه غدير خودداري کرده و صرفا منابع اهل سنت را ذکر کرديم.
• براي جستجوي بيشتر مي توانيد به کتاب" الغدير" علامه اميني مراجعه کنيد.

1. اخبار اصفهان: ج1ص107و235.ج2ص227.
2. اخبارالدول وآثارالاول:ص102.
3. أربعين الهروي:ص12.
4. أرجح المطالب:ص36و56 و58 و67 و203 و338 و339 و389 و581-545 و681 .
5. الارشاد: ص420.
6. أسباب النزول:ص135.
7. أسد الغابه:ج1ص308و367.ج2ص233.ج3ص92و93و274و307و321.ج4ص28.ج5ص6و205و208.
8. الامامه و السياسه:ج1 ص109.
9. أنساب الاشراف:ج1 ص156.
10. البدايه و النهايه:ج5 ص208-213و227و228-ج7ص338و344-349.
11. بلاغات النساء:ص72.
12. تاريخ بغداد:ج8ص290-ج7ص377-ج12ص343-ج14ص236.
13. التاريخ الکبير:ج1ص375-ج2قسم2ص194.
14. تاريخ الخلفاء:ص114و158و179.
15. تفسير الثعلبي:ص78و104و181و235.
16. تفسير الطبري:ج3ص428.
17. تفسير فخر الرازي:ج3ص636.
18. التمهيد(باقلاني):ص171.
19. الجمع بين الصحاح:ص458.
20. حياه الصحابه:ج2ص769.
21. حليه الاولياء:ج5ص26و363-ج6ص294.

ندایی غریب، در واپسین لحظات حجه الوداع، جان آخرین فرستاده الهی را نوازش داد....و اما داستان اعلان ولایت.

پیامبر سال دهم هجری را برای انجام آخرین حجش برگزید. چرا که فرشته الهی هر سال یک بار بر او نازل می گردید، ولی در آن سال دوبار نازل گردید و پیامبر علت آن را نیک می دانست.« حجه الوداع »،« حجه الاسلام»، «حجه البلاغ »،« حجه الکمال »و« حجه التمام »نام هایی است که بنا به مناسبات گوناگون بر آخرین حج پیامبر(ص) نهاده اند. حضرت(ص) با غسل و تدهین و با دو تکه لباس ساده احرام« لنگ و حوله »در حالی که زنانش را در هودج قرار داده بود، با پای پیاده از مدینه خارج گردید. با وجود بیماری های فراوانی که در سال دهم رایج گردیده بود قریب یکصد و چهل هزار نفر همراه رسول خدا(ص) به قصد و عزیمت حج خارج گردیدند. البته کسانی که حج می گزاردند بیش از این تعداد است. چرا که عده ای در مکه مقیم بودند، عده ای نیز به همراه امام علی(ع) و ابوموسی اشعری از یمن رهسپار حج گردیدند. گروهی نیز از عراق و مصر عازم حج بودند. پس از پایان اعمال و مناسک حج پیامبر(ص) قصد مدینه نمودند. هجدهمین روز ذیحجه پیامبر(ص) و مسلمانانی که همراه ایشان بودند به منطقه غدیرخم جحفه رسیدند. در این منطقه کاروان های مصر، عراق و مدینه از یکدیگر جدا می گشتند. جبرئیل امین(ع) در این سرزمین بر پیامبر(ص) نازل گردید و آیه ابلاغ را بر ایشان فراخواند: «یا ایهاالرسول بلغ ما انزل الیک من ربک...» در این هنگام پیامبر امر فرمودند کاروان هایی که جلو افتاده اند، بازگردند و آنها که نرسیده اند ملحق گردند. اذان ظهر در داده شد. روز بسیار گرمی بود، به گونه ای که مسلمانان رداهای خویش را بر سر کشیدند و بخشی از آن را زیر پا نهادند تا از گرمای شن زارها در امان باشند. جایگاه مرتفعی از جهاز اشتران برساختند. پیامبر(ص) از جهازها صعود کردند و بر بالای آن ایستادند و پس از حمد و ثنای خداوند و ذکر نعمت های او خطبه خویش را این گونه آغاز کردند.« ای مردم! در ابلاغ آنچه که خدای تعالی بر من فروفرستاده، کوتاهی نکرده ام و هم اکنون سبب نزول آیه را برایتان بازخواهم گفت: فرشته وحی- جبرئیل علیه السّلام- سه بار بر من فرود آمد و از سوی پروردگارم فرمان داد تا در این مکان به پا خیزم و سپید و سیاه مردم را رسماً آگاهی دهم که علی بن ابی طالب برادر، وصی، جانشین و امام پس از من است

 صداى كيست چنين دلپذير مى‏آيد؟                            كدام چشمه به اين گرمسير مى‏آيد؟
صداى كيست كه اين گونه روشن و گيراست؟      كه بود و كيست كه از اين مسير مى‏آيد؟
چه گفته است مگر جبرئيل با احمد؟                            صداى كاتب و كِلك دبير مى‏آيد
خبر، به روشنى روز در فضا پيچيد                               خبر دهيد: كسى دستگير مى‏آيد!
على به جاى محمد به انتخاب خدا                                 خبر دهيد بشيرى نذير مى‏آيد!

از آل علی، سخن فراوان دارم از یاد علی، طراوات جان دارم با مهر محمد و علی، می جوشم با «عید غدیر» عهد و پیمان دارم

الحمد لله الذی جعلنا من المتمسکین بولایه علی بن ابی طالب (ع)

زده است تکیه به تخت ولا امیر امروز بنوش باده ز خمخانه غدیرامروز خجسته عید غدیر است دم غنیمت دان بگیر عیدی خود از کف امیر امروز شکفته شد گل و آمد بهار و سبزه دمید ز سر گرفت جوانی جهان پیر امروز سپرده قبضه شمشیر اقتدار خود فدای قادر بیچون به دست شیر امروز دهید مژده رعایای کشور دل را رسید موکب سلطان دستگیر امروز به شادباش چنین عید، طایر قدسی ز بام عرش ترا می زند صفیر امروز شه سریر ولایت علی ولی خدا که یافته شرف از نام او سریر امروز جلوس کرد به تخت ولایه اللهی! نمود راز شب لیله الحریر امروز شده ولایت مطلق ز حق بدو تفیوض از آن مقام ولایت بود خطیر امروز به تیغ مهر ولایت سپاه کفر بکشت سپهر دین و دل از آن بود منیر امروز بود ولای علی هر که را به دل یک جو سوال ازو چه کند منکر و نکیر امروز شود ز نور ولای علی دلت روشن کنی تو پاک گر آئینه ضمیر امروز بگو به اهل طلب کیمیای خاک درش کجا به ملک سلیمان دهد فیر امروز زرشک خاک رهش، داغها به دل دارد ببین بدین عبرت دل عبیر امروز که را بود هوس خلد و کوثر و تسنیم بگو که نیست ترا از ولا گزیر امروز برای آن که رسالت رسد به اوج کمال علی برای پیمبر شده وزیر امروز ز فضل او رقمی چون رقم زند با حشر شود هزار عطارد اگر دبیر امروز بزرگ نعمت حق جز ولای مولا نیست بود کم کم آن نعمتی کثیر امروز برای آن که جمال حق آشکار شود گرفته پرده ز رخ خالق قدیر امروز تمام عرش نشینان به امر حق آمد برای تهنیت آن یل دلیر امروز ولیک خبث درون کرد آشکارا یکی به دست دیو هوس گشت چون اسیر امروز گرفتن کین علی را به دل از آن ساعت شده خلافت حق را عوض مسیر

شعر بمناسبت عید غدیر خم

علی ای محرم اسرار مکتوم علی ای حق از حق گشته محروم علی ای آفتاب برج تنزیل علی ای گوهر دریای تاویل علی ام الکتاب آفرینش علی چشم و چراغ اهل بینش علی اسم رضی بی مثال است علی وجه مضیی ذوالجلال است علی جنب القوی حق مطلق علی راه سوی حضرت حق علی در غیب مطلق سر الاسرار علی در مشهد حق نورالانوار علی حبل المتین عقل و دین است امام الاولین و الاخرین است علی ای پرده دار پرده غیب بر افکن پرده از اسرار(لاریب)به دانائی ز کنه کون آگاه به هنگام توانائی یدالله بود خال لب او نقطه باء به ظاهر اسم و در باطن مسمی خم ابروی او چوگان کونین که جز احمد رسد تا قاب قوسین؟ در اوج عز تعالی و تقدس به هنگام تنزل فیض اقدس جهان بودی سراسر شام دیجور نبودی گر در او این آیه نور در آن ظلمت که این آب حیات است خلیل عشق و خضر عقل مات است گشاید گر زبان، فصل الخطابست فرو بندد چو لب، علم الکتاب است به تشریع و به تکوین جان تن اوست ولی الله قائم بالسنن اوست ببخشد در رکوع خاتم گدا را به سجده جان و دل داده خدا را یلی الخلق و یلی الحق در علی جمع فلک پروانه رخسار این شمع شب اسراء به خلوتگاه معبود لسان الله علی، احمد اذن بود کلام الله ناطق شد از آن شب که حق با لهجه او گفت مطلب لسان الصدق او در آخرین است دلیل ره برای اولین است چه موزون تر بود زان قد و قامت که میزان است در روز قیامت چو قهر حق بلرزاند جهان را بود لنگر زمین و آسمان را در این خاک آنچه بنهفته ز اسرار چو گوید «ما لها» گردد پدیدار ز آدم تا مسیحا بسته لب را مگر بگشاید او اسرار رب را نگاهی گر کند آن ماه رخسار به خورشید فلک ماند ز رفتار کسی که نزد آن اعلی علی است همو بر ما سوی یکسر ولی است توئی صبح ازل بنما تنفس که تا روشن شود آفاق و انفس که موسی آنچه را نادیده در طور ببیند در نجف نور علی نور توئی در کنج عزلت کنز مخفی بیا بیرون که هستی تاج هستی

دیوان شعرای شیعه و سنی لبریز از اوصاف حضرت علی7 در حادثه غدیر است. عرض ارادت به ساحت مقدس مولا امیرالمؤمنین7 را با هم مرور می­کنیم:

ملک الشعرای بهار

ای نگار روحانی خیز و پرده بالا زن در سرادق لاهوت کوس لا والاّ زن

در ترانه مـعنی دم ز سـرّ مولا زن وانکه از غــدیر خــم باده تولاّ زن

تا ز خود شوی بیرون زین شراب روحانی

در خم غدیر امروز باده­ای به جوش آمد کز صفــای او روشـن جــان باده نــوش آمــد

وان مــبشّر رحــمت باز در خروش آمد کان صنم که از عشاق برده عقل و هوش آمد

با هیولی توحید در لباس انسانی

عقل و وهم کی سنجد اوج کبریایش را جان و دل چه سان گویند مدحت و ثنایش ر

گــر رضای حق جویی رو بجو رضایش را هــرکــه در دل افـــزود رأیـــت ولایــش ر

همچو خواجه بتواند دم زد از مسلمانی

محمدحسین صغیر اصفهانی

منابع مقاله:
 

شاید اکثر آن کسانی هم که در ماجرای بیعت امیرالمؤمنین علیه‌الصلاةوالسلام، گرد آن بزرگوار را گرفتند و با او بیعت کردند و پای فشردند و فداکاری نمودند، واقعه‌ی غدیر و به طریق اولی ظهور اسلام و جنگهای امیرالمؤمنین را ندیده بودند. اما اسلام و هدایت و نور آن فقط برای کسانی نیست که در آن وقت حضور داشتند، بلکه برای همه و برای همیشه است: «و اخرین منهم لما یلحقوا بهم». انقلاب اسلامی شروع یک راه پرافتخار و سعادت‌بخش بود. همه‌ی کسانی که از بی‌عدالتی رنج برده‌اند و تشنه‌ی عدالتند، این پدیده را به جان دوست دارند و برای آن تلاش می‌کنند. همه‌ی کسانی که سنگینی و فشار نظام دیکتاتوری و اختناق و زورگویی و قدرت فردی را احساس کرده یا درباره‌ی آن فکر کرده‌اند، از انقلاب اسلامی، از حرکت ملت مسلمان و از مبارزه‌ی فراگیر این ملت استقبال کرده‌اند و می‌کنند. مخصوص امروز نیست، در آینده هم همین‌طور خواهد بود.(بیانات در دیدار مردم قم، 19/10/1381)

** اوج مطلوب همه‌ی رسالت‌ها
امیرالمؤمنین علیه‌الصلاةوالسلام در مقابله با خطرها آن‌چنان شجاعانه عمل می‌کند که می‌گوید کسی نمی‌توانست با فتنه‌ای که من چشم آن را درآوردم - منظور، فتنه‌ی خوارج است - یا فتنه‌ی ناکثین درافتد. آن معنویت و دین و اخلاق و فضیلت از یک طرف، آن بینش عمیق و شجاعت و فداکاری و عواطف رقیق انسانی در کنار صلابت و استحکام معنوی و روحی از طرف دیگر؛ همه‌ی اینها ناشی از عصمت است

عید غدیر هم سنت ملی ماست؛ چون ملت ما دارای این عقیده و این محتوا و این هویت در ذهن خودش هست. یکی از کارهای دشمنان این است که ملتها را از هویت خالی کنند. البته این قضیه، داستان مفصلی است و با دو کلمه، نه می‌شود ابعادش را نشان داد و نه می‌شود خطرش را آن‌چنان که هست، گوشزد کرد. شما در محیط دانشجویی با این سیاست کلی که شناخته و ناشناخته و پیدا و پنهان وجود دارد، باید مبارزه کنید و مبانی ارزشی را - مبانی‌ای که حقیقتا تشکیل‌دهنده‌ی هویت ملت ایران است و می‌تواند آنها را پیش ببرد و صاحب همه چیز کند - حفظ کنید.(08/02/1382)

** او عادل‌ترین شما در بین مردم است!
نبی‌اکرم در بیان صفات امیرالمؤمنین می‌فرماید: «اعدلکم فی الرعیة»، او عادل‌ترین شما در بین مردم است. هم عدالت درونی و معنوی و فردی امیرالمؤمنین مراد است و هم عدالت رفتاری و عدالت اجتماعی او. اینها چیزهایی است که در زبان به آسانی می‌شود بیان کرد،

مرحوم آقای مطهری (رضوان‌الله‌علیه) مقاله‌ای به نام «الغدیر و وحدت اسلامی» دارد؛ ایشان در آن، این مسأله را تبیین می‌کند که، طرح مسأله‌ی غدیر، چطور می‌تواند وسیله‌ای باشد برای نزدیک کردن دل‌های مسلمان‌ها به همدیگر. مرحوم علامه‌ی امینی هم عقیده‌ی شیعه را در «الغدیر» اثبات کرده است؛ اما کتاب، بیان، لحن، سلیقه و شیوه‌ی برخورد او با مسأله، طوری است که همه‌ی مسلمین را جذب می‌کند.
شما تقریظهایی را که مسلمانان مصر، شام و دیگر نقاط دنیا بر کتاب ایشان نوشته‌اند، ببینید! ما باید توجه داشته باشیم که نوع طرح مسأله، طوری نباشد که به جدایی مسلمان‌ها بینجامد؛ این خیلی مهم است. الان جمعیت انبوهی از مسلمانان دنیا به مکتب و مذهب ما معتقدند و در دنیا هم آبرومندند. هم جمهوری اسلامی در ایران و هم شیعیان در هر نقطه‌ای که هستند، مردم آبرومندی هستند